Strona Kancelaria Radcy Prawnego Warszawa kancelariakupczynski.pl używa mechanizmu ciasteczek (Cookie). Więcej informacji znajdą Państwo w Polityce Cookies. Zamknij okno
Koszty dojazdu na lotniska, dworce autobusowe i kolejowe w podróży służbowej.
data dodania: 2017-08-09

Art. 21 ust. 1 pkt 16) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi (dalej : UPDOF), że wolne od podatku są diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownik (lit. „a”) i osoby niebędącej pracownikiem (lit. „b”) do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy. Zgodnie z § 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej (dalej : Rozporządzanie w sprawie należności z tytułu podróży służbowej) z tytułu podróży krajowej lub zagranicznej pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej, noclegów i innych niezbędnych udokumentowanych wydatków określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb.

Jednym z pytań jaki zadają sobie pracodawcy jest pytanie zwrócone pracownikowi odbywającemu podróż służbową koszty dojazdu na lotnisko, na dworzec autobusowy czy kolejowy położonych w tej samej miejscowości, w której zaczyna się i kończy podróż służbowa są przychodem tego pracownika podlegającym opodatkowaniu?
 

Taką sprawą jak ta której dotyczy pytania zajmował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (wyrok z dnia 13.10.2015r. sygn. akt I SA/Gd 949/15) . W tej sprawie podatnik zwrócił się o wydanie indywidualnej interpretacji zadając m.in. pytanie czy w sytuacji gdy pracownik wyjeżdża w podróż służbową (krajową lub zagraniczną) i miejscem rozpoczęcia i zakończenia podróży służbowej jest ta sama miejscowość, w której pracownik mieszka i w której znajduje się miejsce stałej pracy pracownika i ten pracownik ponosi np. koszty dojazdu taksówką na lotnisko w miejscowości, w której rozpoczyna się i kończy podróż służbowa (czyli w miejscowości gdzie znajduje się miejsce zamieszkania pracownika i miejsce wykonywania pracy). Podatnik następnie zwraca pracownikowi poniesione kosztu dojazdu taksówką z miejsca zamieszkania na lotnisko i z lotniska do miejsca zamieszkania lub też pracownik płaci za taksówkę z otrzymanej zaliczki.

Zdaniem podatnika zwrócony pracownikowi koszt dojazdu taksówką nie przychodem ze stosunku pracy podlegającym opodatkowaniu. Swoje stanowisko podatnik argumentował w taki sposób, że skoro to podatnik jako pracodawca wskazuje na konieczność dojazdu przez pracownika do portu lotniczego (albo też dworca autobusowego, czy kolejowego) w celu skorzystania ze wskazanego przez pracodawcę środka transportu (samolot, autobus, pociąg) i wyraża zgodę na dojazd przez pracownika taksówką, to zwrot poniesionych przez pracownika wydatków stanowi należność przysługującą pracownikowi w rozumieniu Rozporządzenia w sprawie należności z tytułu podróży służbowej i tym samym zwrot poniesionych kosztów dojazdu taksówką korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 UPDOF. Podatnik powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08 lipca 2014r. w sprawie sygn. akt K 7/13, z którego wynika że jeżeli pracownik w wykonaniu polecenia służbowego skorzystał z dojazdu taksówką do i z wskazanego przez pracodawcę lotniska, dworca autobusowego, kolejowego, to nie uzyskał świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z tym stanowiskiem nie zgodził się wydający z upoważnienia Ministra Finansów interpretację podatkową Dyrektor Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że z faktu iż może wyznaczyć miejsca rozpoczęcia i zakończenia podróży (wynika z uregulowań Rozporządzenia w sprawie należności z tytułu podróży służbowej) nie wynika, że pracodawca może wyznaczyć konkretne miejsce rozpoczęcia i zakończenia podróży służbowej w danej miejscowości, a skoro podróż służbowa rozpoczyna się od miejscowości, w której znajduje się stałe miejsce pracy pracownika lub/i miejsce stałego pobytu pracownika (miejsce zamieszkania), to wydatki ponoszone w związku z przejazdami na terenie tej miejscowości nie mieszczą się w zakresie wydatków wymienionych w Rozporządzenia w sprawie należności z tytułu podróży służbowej. W konsekwencji zdaniem organu podatkowego opłacenie tych wydatków przez pracodawcę (obojętnie czy to w formie zaliczki czy późniejszego zwrotu) jest przychodem pracownika niepodlegającym zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16) UPDOF.
Tę interpretację podatnik zaskarżył wnosząc skargą do sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 13.10.2015r. (sygn. akt I SA/Gd 949/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił uznając tym samym słuszność wyżej przedstawionego stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej. WSA wyjaśnił, że zwrot przez pracodawcę kosztów dojazdu na lotnisko, dworzec autobusowy lub kolejowy poniesionych w związku z podróżą służbową należy traktować tak samo jak koszty dojazdu pracownika do miejsca jego pracy. Oznacza to, że zwrot tych kosztów należy traktować jako podlegający opodatkowaniu przychód ze stosunku pracy. Zdaniem WSA zarówno bowiem w trakcie podróży służbowej jak i w miejscu pracy pracownik jest zobowiązany do tego samego, czyli od świadczenia pracy na rzecz pracodawcy, w tym również do wykonywania polecania w postaci stawienia się do miejsca świadczenia pracy. Pracownik powinien sam zapewnić sobie transport na lotnisko w celu wykonania podróży służbowej w ramach polecenia służbowego i to on zobowiązany jest do pokrycia wydatków z tym związanych, niezależnie od tego, czy dojechałby środkami komunikacji miejskiej, taksówką, czy własnym środkiem transportu, jeżeli port lotniczy (dworzec kolejowy czy autobusowy), miejsce wykonywania pracy i miejsce zamieszkania pracownika znajdują się w tej samej miejscowości. Chodzi bowiem o to, że w tej miejscowości pracownik codziennie na swój koszt dojeżdża do pracy.

Sąd wyjaśnił również, że pracodawca może sfinansować pracownikowi koszty dojazdu, ale dla celu określenia zwolnienia z podatku dochodowego charakter wiążący i ostateczny mają przepisy dotyczące należności przysługujących pracownikom zatrudnionym w sferze budżetowej, czyli Rozporządzenia w sprawie należności z tytułu podróży służbowej. Oznacza to, że kwota wypłacona ponad określony w tym rozporządzeniu ryczałt nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 UPDOF.

Zauważyć jednak należy, że powyższa ocena Dyrektora Izby Skarbowej i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest tak jednoznacznie podzielana w innych stanowiskach organów podatkowych i odmiennie rozpatrywana w orzecznictwie.
Np. w interpretacji z dnia 29.10.2015r. (znak: IBPB-2-1-5411-326/15/DP) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach odpowiadając na pytanie podatnika czy zwrot kosztów przejazdu pracownika z dobrowolnego spotkania pracowniczego do miejsca zamieszkania pracownika (udział w spotkaniu jest dobrowolny, a powrót w godzinach wieczornych komunikacją miejską jest niemożliwy lub zagrażający bezpieczeństwu pracownika) stanowi przychód pracownika w rozumieniu art. 12 ust. 1 UPDOF, opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, uznał, że sfinansowanie przez pracodawcę pracownikom kosztów przejazdu z miejsca organizowania dobrowolnego spotkania pracowniczego do miejsca zamieszkania pracownika nie powoduje powstania po stronie pracowników przychodu do opodatkowania.

Powyższa sytuacja nie jest identyczna z rozważanym problemem zwrotu kosztów dojazdu w związku z podróżą służbową, ale „ogólna myśl” wyrażona w tej interpretacji może mieć zastosowania również do tego rozważanego problemu. Ta ogólna myśl jest taka, że jeżeli wydatki na opłacenie kosztów dojazdu są ponoszone są zarówno w interesie pracowników jak i pracodawcy, to zwrócone pracownikowi koszty nie są dla tego pracownika przychodem podlegającym opodatkowaniu.

Co do orzecznictwa to np. w wyroku z dnia 09.08.2016r. (sygn. akt II FSK 1970/14) NSA wyraził ogólne stanowisko (stan faktyczny sprawy też był inny bo dotyczył on pracodawcy wysyłającego pracowników do Francji i m.in. finansowania kosztów podróży do miejsc wykonywania pracy w tym państwie) , że zapewnienie przez pracodawcę pracownikom dojazdu do miejsca pracy znajdującego się w znacznej odległości od miejsca siedziby pracodawcy, jak również miejsca zamieszkania pracownika, jest obowiązkiem pracodawcy i to on odnosi z tego korzyść ekonomiczną. NSA uznał , że sfinansowania przez pracodawcę tych kosztów nie oznacza, że pracownik otrzymuje przychód ze stosunku pracy.