Strona Kancelaria Radcy Prawnego Warszawa kancelariakupczynski.pl używa mechanizmu ciasteczek (Cookie). Więcej informacji znajdą Państwo w Polityce Cookies. Zamknij okno
Sprostowanie wyroku.
data dodania: 2017-08-13

Wyrok będący wytworem ludzkim bywa dotknięty jakimiś wadami. Jeżeli wady te mają charakter omyłek oczywistych kodeks postępowania cywilnego pozwala na ich łatwe wyeliminowania. Służy temu instytucja sprostowania wyroku uregulowana w art. 350 kpc. Co do zasady, możliwość prostowania omyłek pisarskich w orzeczeniu sądowym jest instytucją procesową uprawniającą sądy do podjęcia działania z urzędu w postaci prostowania w wyroku niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek. Dalej o tym co należy rozumieć przez pojęcie oczywistych omyłek, czemu instytucja sprostowania wyroku nie może służyć i o kwestii zaskarżania postanowień dotyczących sprostowania orzeczeń.

Co w wyroku podlega sprostowaniu? Odpowiedzi na to pytanie udziela art. 350 § 1 kpc. W myśl tego uregulowania sprostowaniu podlegają : (i) niedokładności, (ii) błędy pisarskie, (iii) błędy rachunkowe i (iv) inne omyłki. Jedną rzecz należy w tym miejscu zauważyć. Mianowicie sprostowaniu podlegają tylko i wyłącznie omyłki, czyli takiego niezgodności w całej treści wyroku , co do których „na pierwszy rzut oka” można stwierdzić, że treść powinna być inna. Innymi słowy to co sąd prostuje musi być oczywiste, czyli mus i być oczywiste, że treść wyroku powinna być inna niż jest i że po sprostowaniu jest ona taka jaka powinna być.

Sprostowaniu podlegają omyłki ‘znajdujące się” w sentencji orzeczenia oraz w uzasadnieniu.

W orzecznictwie uznaje się, że sprostowanie nie dotyczy tych omyłek sądu, które są wynikiem uprzedniej omyłki strony postępowania (tak np. SN w orzeczeniu z 03.09.1945 C.I. 571/45, ale odmiennie SN w postanowieniu z dnia 13.01.1964 II CR 194/63). Według mnie skoro art. 350 k.p.c. nie zawiera żadnego rozróżnienia co do omyłki wywołanej i nie wywołanej przez stronę postępowania cywilnego, to myśl powszechnie uznawanych zasad wykładni, brak jest podstaw do czynienia takich rozróżnień. Dlatego uznać należy, że to czy pomyłka została wywołana przez stronę postępowania czy nie, nie ma znaczenia dla dopuszczalności sprostowania wyroku.

Omyłką pisarska podlegającą sprostowaniu jest taki błąd, którego skorygowanie nie zmienia merytorycznej treści orzeczenie, nie zmienia sposobu jego rozumienia.

Pamiętać trzeba, że sprostowania nie wykorzysta się takiego poprawienie wyroku aby znalazł się w nim właściwy podmiot. Np. jeżeli powód pozwał nie ten podmiot który powinien był pozwać, to tego błędy nie da się naprawić poprzez wykreślenie z treści wyroku niewłaściwego pozwanego i wpisanie w jego miejsce właściwego podmiotu jako pozwanego nawet jeżeli z akt będzie wynikało, że oczywiście powód chciał pozwać kogoś innego. W tym zakresie sprostowanie wyroku może służyć co najwyżej uściśleniu oznaczenia strony postępowania przez sąd.

Co nie powinno budzić wątpliwości sprostowania orzeczenia nie może również prowadzić do zmiany rozmiaru zasądzonego świadczenia (wyrok SN z dnia 19.11.2015r. sygn. akt IV CSK 764/14). Nawet jeżeli sąd chciał zasądzić 1000 (tysiąc) i napisał 100 (sto) to brak jednego 0 (zera) nie może być naprawiony przez sprostowanie oczywistej omyłki. Powód , który otrzymał taki wyrok w celu wyeliminowania wady tego wyroku musi je zaskarżyć apelacją. W praktyce jednak kiedy mamy do czynienia ze sprostowaniem oczywistej omyłki a kiedy z merytoryczną ingerencją w treść orzeczenia może budzić wątpliwości. Np. w postanowieniu z dnia 28.10.2006r. w sprawie sygn. akt III CZ 92/04 Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczalne jest sprostowanie orzeczenie poprzez uzupełnienie jego sentencji o wskazanie daty, od której biegną odsetki. Takie sprostowanie usuwa zdaniem Sądu Najwyższego niejasność w orzeczeniu.

Chociaż art. 350 § 1 k.p.c. mówi o prostowaniu wyroku z urzędu, do sprostowania wyroku może dojść zarówno z urzędu jak i na wniosek strony. Możliwość sprostowania wyroku jest nieograniczona w czasie.

Trzeba pamiętać, że sprostowaniu nie podlega odpis wyroku ale sam wyrok. Czyli jeżeli strona otrzymała odpis wyroku i zauważyła w nim omyłkę podlegającą sprostowaniu powinno zwrócić się do sądu o sprostowanie tego wyroku i jednocześnie (lub też następnie według uznania) zwrócić się o wydanie kolejnego odpisu wyroku, który tej omyłki już nie będzie zawierał.

A co z kwestią zaskarżania postanowień o sprostowaniu orzeczeń? Tu jest trochę bardziej skomplikowanie. Jeżeli sprostowania dokonuje sąd I instancji postanowienie tego sądu jest zaskarżane zażaleniem (art. 394 § 1 pkt 8 k.p.c.). Zaskarżeniu zażaleniem nie podlega postanowienie o sprostowaniu wyroku wydane przez sąd II instancji niezależnie od tego czy sąd II instancji sprostował wyrok sądu I instancji czy II instancji. Ale w wyroku z dnia 4 listopada 2010r. (IV CSK 188/10) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jeżeli sąd drugiej instancji w wyroku rozstrzygającym apelację z urzędu prostuje niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki zaskarżonego orzeczenia, to rozstrzygnięcie nie zmienia przez to swego charakteru, czyli jest niezaskarżalnym postanowieniem (chodzi o to, że wprawdzie to rozstrzygnięcie jest zawarte w wyroku w formie kolejnego punktu to jest ono postanowieniem). Niezaskarżalność tego postanowienie nie oznacza, że nie jest ono poddane ‘instancyjnej’ kontroli. Jest ono kontrolowane na podstawie art. 380 k.p.c., który na podstawie art. 398(21) k.p.c. ma zastosowanie również do postępowania przed Sądem Najwyższym. Czyli jeżeli strona postępowania skarży wyrok skargą kasacyjną to chcąc poddać kontroli Sądu Najwyższego postanowienie sądu II instancji o sprostowaniu orzeczenia sądu I instancji powinna złożyć wyraźny wniosek o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy postanowienia sądu II instancji o sprostowaniu wyroku. W tym samym wyroku Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jeżeli postanowienie sądu II instancji dotyczące sprostowania wyroku w rzeczywistości zmienia ten wyrok co do istoty, to podlega ono zaskarżeniu skargą kasacyjną, chyba że skarga kasacyjna w sprawie nie przysługuje.