Strona Kancelaria Radcy Prawnego Warszawa kancelariakupczynski.pl używa mechanizmu ciasteczek (Cookie). Więcej informacji znajdą Państwo w Polityce Cookies. Zamknij okno
Czy kserokopia to dowód?
data dodania: 2019-03-02

Strony procesu, zarówno powód jak i pozwany, powołując się na jakiś fakt powinny ten fakt udowodnić (art. 6 k.c. i art. 232 zd. 1 k.p.c). Jednym ze środków dowodowych, czyli to za pomocą czego dowodzimy, znanych kodeksowi postępowania cywilnego jest dowód z dokumentów. Najczęściej dokument ma postać papierową. W procesie dokument może być złożony jako : (i) oryginał dokumentu, (ii) kopia notarialna (iii) kopia poświadczona za zgodność z oryginałem przez występującego w charakterze pełnomocnik radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego lub radcę prokuratorii generalnej RP, (iv) kopia niepoświadczona (najczęściej kserokopia). Nie budzi zdziwienia, że trzy z wyżej wymienionych „form” dokumentów są skutecznym dowodem, czyli że na ich podstawie sąd uzna za wiarygodne twierdzenia o faktach strony powołującej się na ten dokument. Pewne zdziwienie budzi jednak to, że takim skutecznym dowodem może być też zwykła, niepoświadczona kopia (najczęściej kserokopie dokumentu).

Art. 232 zd. 1 k.p.c. stanowi, że strony są zobowiązane wskazywać dowody dla potwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Fakty, z których strona wywodzi skutki prawne to te elementy stanu faktycznego na jakich powód opiera swoje roszczenia albo na jakich pozwany zaprzecza roszczeniu powoda. Te fakty aby były skuteczne muszą być przez strony udowodnione. Najczęściej strony dowodzą prawdziwości swoich twierdzeń za pomocą takich środków dowodowych jak : dowody z dokumentów, dowody zeznań świadków, dowody z przesłuchania stron i dowód z opinii biegłych.

Dokumentem według kodeksu postępowania cywilnego jest dokument zawierający tekst umożliwiający ustalenie wystawcy tego dokumentu (art. 243 (1) k.p.c.). To uregulowanie jest konsekwencją zmiany koncepcji pojmowania dokumentu w prawie cywilnym dokonaną ustawą z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. W myśl nowych uregulowań dokumentem jest każdy nośnik zawierający jakąś treść (informację). Dla istnienia dokumentu obojętne jest w jaki sposób ta treść (informacja) zostanie utrwalona. Ale ponieważ ten artykuł dotyczy kserokopii w postępowaniu cywilnym siłą rzeczy uwagi tu przedstawione mają zastosowanie do kserokopii dokumentów utrwalonych na papierowym nośniku. W zdecydowanej większości będą to różnego rodzaju pisma, ale nie można zapominać obrazach, znakach graficznych.

Odpowiedzi na pytanie jaką wartość dowodową ma kserokopia nie należy szukać tylko w przepisach kodeksu postępowania cywilnego regulujących postępowania dowodowe. Kluczowe znaczenie ma bowiem uregulowania zawarte w art. 129 § 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie przeciwnika złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą. Jak przejawia się znaczenie tego uregulowania dla wartości dowodowej kserokopii dokumentu?

Po pierwsze należy pamiętać, że dokumenty załączone do pozwu lub innego pisma procesowego np. odpowiedzi na pozew w formie niepoświadczonych kserokopii wprawdzie nie stanowią dowodów z dokumentów, o których mowa w art. 244 k.p.c. i art. 245 k.p.c., ale nie są również pozbawione w ogóle mocy dowodowej, w rozumieniu art. 232 w zw. z art. 308 k.p.c. Art. 308 k.p.c. w brzmieniu nadanym w/w ustawą nowelizującą z 10 lipca 2015r. stanowi, że dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 243 (1) k.p.c., w szczególności zawierające zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza , stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz dowodzie z dokumentów. Z tego uregulowania wynika, że do kserokopii , którą należy uznać za inny dowód niż wymienione w art. 243 (1) k.p.c., stosuje się uregulowania o przeprowadzaniu dokumentów w rozumieniu art. 243 (1) k.p.c.

Dopóki sąd lub strona przeciwna nie zakwestionuje złożonych przez drugą stronę kserokopii i nie zażąda złożenia oryginałów dokumentów, kserokopie stanowią środek dowodowy skutecznie potwierdzający prawdziwość twierdzeń strony o faktach dowodzonych przy pomocy tych kserokopii. Kserokopie te, jak każde inne dowody, podlegają ocenie sądu według wytycznych oceny dowodów zawartych w art. 233 k.p.c. Dopiero, jeżeli sąd zażąda przedstawienia oryginału dokumentu, strona składająca kserokopię obowiązana jest, zgodnie z art. 248 k.p.c., przedstawić oryginał dokumentu, którego kserokopię złożyła w sądzie. Obowiązek złożenia oryginału dokumentu powstaje dla stron powołującej się na dokument i składającej kserokopię tego dokumentu powstaje również wówczas gdy zgodnie z art. 129 § 1 k.p.c. strona przeciwna zażądała złożenia oryginału dokumentu (tak SN w wyroku z dnia 25.11.2015r. w sprawie sygn. akt IV CSK 52/15).

Co w praktyce to oznacza? Znaczy to tyle, że nie można twierdzić, że niepoświadczone kserokopie dokumentów nie mają żadnej mocy dowodowej tylko dlatego, że strona procesu nie złożyła ich oryginałów lub poświadczonych kserokopii i że z tych przyczyn nie mogą stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń faktycznych. Jeżeli pozwany myśli sobie tak: nie ma dla mnie problemu, bo powód złożył tylko kserokopie, które przecież nie dowodzą niczego i dalej pozwany sobie zakłada, że sąd powie, że powód nie udowodnił swoich twierdzeń bo ksero to nie dowód, to taki pozwany proces przegra (oczywiście jeżeli sąd nie oddali powództwa a innych przyczyn). Chcąc skutecznie bronić się przed dowodzeniem przez powoda za pomocą kserokopii pozwany powinien te kserokopie zakwestionować i żądać złożenie ich oryginałów przez powoda. I oczywiście analogicznie te uwagi mają zastosowanie do powoda tzn. jeżeli powód chce się skutecznie bronić przeciwko dowodzeniu za pomocą kserokopii przez pozwanego to musi zakwestionować te kserokopie i żądać przedstawienia przez pozwanego ich oryginałów.