Doliczenie do biegu zasiedzenia nieruchomości okresu jej posiadania w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego.
data dodania: 2016-03-31
Art. 176 § 1 kodeksu cywilnego pozwala na doliczenie do okresu posiadania rzeczy koniecznego do jej nabycia w drodze zasiedzenia okresu posiadanie przez poprzedniego posiadacza. Uregulowanie to pozwala na doliczanie następcy w posiadaniu czasu, przez który posiadanie samoistne rzeczy wykonywał jego poprzednik.
Z tego przepisu nie można jednak wywodzić, że posiadacz samoistny żądając stwierdzenia nabycia nieruchomości może do okresu swojego posiadania samoistnego, czyli posiadania nieruchomości tak jak właściciel, doliczyć ten okres czasy w jakim posiadał tę nieruchomość jako użytkownik wieczysty.
Oznacza to, że do biegu biegu terminu zasiedzenia prawa własności nieruchomości nie zalicza się okresu jej posiadania w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego.
Z tego przepisu nie można jednak wywodzić, że posiadacz samoistny żądając stwierdzenia nabycia nieruchomości może do okresu swojego posiadania samoistnego, czyli posiadania nieruchomości tak jak właściciel, doliczyć ten okres czasy w jakim posiadał tę nieruchomość jako użytkownik wieczysty.
Oznacza to, że do biegu biegu terminu zasiedzenia prawa własności nieruchomości nie zalicza się okresu jej posiadania w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego.
Użytkowanie wieczyste jest rodzajem prawa rzeczowego o statusie pośrednim między własnością i ograniczonymi prawami rzeczowymi. Prawo to powstaje przez zawarcie umowy (forma aktu notarialnego) oraz wpis prawa do księgi wieczystej (wpis konstytutywny). Po powstaniu użytkowania wieczystego nieruchomość, na której je ustanowiono, nieruchomość ta może być przedmiotem posiadania w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego zarówno przez osobę, na rzecz której prawo to ustanowiono, jak i przez inną osobę.
Nie budzi wątpliwości, że możliwe jest zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego.
Dla zasiedzenie prawa własności nieruchomości konieczne jest jej posiadanie w charakterze posiadacza samoistnego, które polega na tym, że samoistny posiadacz nieruchomości włada nią jak właściciel, korzystając z niej z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzenia rzeczą.
Tych cech nie ma władztwo nad nieruchomością wykonywane w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego (szerzej można powiedzieć, że tych cech nie ma władztwo nad nieruchomością wykonywane w zakresie treści prawa innego niż prawo własności). Posiadacz zależny włada bowiem rzeczą w zakresie takiego innego prawa niż własność, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.
Można odnaleźć głosy, że posiadanie nieruchomości w związku z wykonywaniem ustanowionego na niej użytkowania wieczystego jest postacią posiadania samoistnego, ale w zakresie treści innego prawa niż własność, głosy że jest to posiadanie zależne i wreszcie głosy, że jest to stan faktyczny pośredni pomiędzy posiadaniem samoistnym i zależnym.
Prawo użytkowania wieczystego jest prawem odmiennym niż prawo własności, mimo że te prawa są do siebie podobne. W konsekwencji zatem, skoro treść tych prawa jest różna, to także posiadanie nieruchomości w zakresie każdego z tych praw ma odmienny charakter. Samoistne posiadanie nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego to faktyczne wykonywanie władztwa nad nieruchomością, z wolą posiadania jej dla siebie, jednak w granicach treści prawa użytkowania wieczystego. Czyli użytkownik wieczysty wykonuje władztwo nad rzeczą w taki sposób aby do tej rzeczy realizować swoje uprawnienia wynikające z prawa użytkowania wieczystego, czyli wykonuje władztwo nad nieruchomością odpowiadające uprawnieniom z art. 233 kodeksu cywilnego, z wolą posiadania dla siebie.
Na zewnątrz różnica sposobu posiadania między posiadaniem w zakresie prawa własności, a posiadaniem w zakresie prawa użytkowanie wieczystego może być trudna do dostrzeżenia. Tym co odróżnia te dwa rodzaje posiadania, to wola tego posiadacza.
Czynnik woli pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego. Rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania ustala się na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą. Oznacza to, że posiadacz nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego może zmienić to posiadanie na właścicielskie, ale wymaga to uzewnętrznienia woli właścicielskiego władania w sposób widoczny na zewnątrz.
Tym co odróżnia posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego od posiadania właścicielskiego jest świadczenia opłat rocznych na rzecz właściciela oraz korzystania z nieruchomości gruntowej w sposób określony w umowie o ustanowieniu użytkowania wieczystego.
Do nabycia własności przez zasiedzenie prowadzi upływ określonego ustawą okresu posiadania samoistnego. Ewentualne doliczenie (zgodnie z art. 176 kodeksu cywilnego) może dotyczyć tylko okresów posiadania o takim samym charakterze, czyli okresu posiadania właścicielskiego. Artykuł 176 kodeksu cywilnego nie jest podstawą do doliczania posiadaczowi okresów władania rzeczą w zakresie treści różnych praw mogących powstać przez zasiedzenie.
Oznacza to, że posiadacz nieruchomości posiadający ją jak właściciel nie nie może doliczyć do tego okresu okresu posiadania tej nieruchomości w zakresie prawa użytkowania wieczystego.
Nie budzi wątpliwości, że możliwe jest zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego.
Dla zasiedzenie prawa własności nieruchomości konieczne jest jej posiadanie w charakterze posiadacza samoistnego, które polega na tym, że samoistny posiadacz nieruchomości włada nią jak właściciel, korzystając z niej z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzenia rzeczą.
Tych cech nie ma władztwo nad nieruchomością wykonywane w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego (szerzej można powiedzieć, że tych cech nie ma władztwo nad nieruchomością wykonywane w zakresie treści prawa innego niż prawo własności). Posiadacz zależny włada bowiem rzeczą w zakresie takiego innego prawa niż własność, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.
Można odnaleźć głosy, że posiadanie nieruchomości w związku z wykonywaniem ustanowionego na niej użytkowania wieczystego jest postacią posiadania samoistnego, ale w zakresie treści innego prawa niż własność, głosy że jest to posiadanie zależne i wreszcie głosy, że jest to stan faktyczny pośredni pomiędzy posiadaniem samoistnym i zależnym.
Prawo użytkowania wieczystego jest prawem odmiennym niż prawo własności, mimo że te prawa są do siebie podobne. W konsekwencji zatem, skoro treść tych prawa jest różna, to także posiadanie nieruchomości w zakresie każdego z tych praw ma odmienny charakter. Samoistne posiadanie nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego to faktyczne wykonywanie władztwa nad nieruchomością, z wolą posiadania jej dla siebie, jednak w granicach treści prawa użytkowania wieczystego. Czyli użytkownik wieczysty wykonuje władztwo nad rzeczą w taki sposób aby do tej rzeczy realizować swoje uprawnienia wynikające z prawa użytkowania wieczystego, czyli wykonuje władztwo nad nieruchomością odpowiadające uprawnieniom z art. 233 kodeksu cywilnego, z wolą posiadania dla siebie.
Na zewnątrz różnica sposobu posiadania między posiadaniem w zakresie prawa własności, a posiadaniem w zakresie prawa użytkowanie wieczystego może być trudna do dostrzeżenia. Tym co odróżnia te dwa rodzaje posiadania, to wola tego posiadacza.
Czynnik woli pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego. Rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania ustala się na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą. Oznacza to, że posiadacz nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego może zmienić to posiadanie na właścicielskie, ale wymaga to uzewnętrznienia woli właścicielskiego władania w sposób widoczny na zewnątrz.
Tym co odróżnia posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego od posiadania właścicielskiego jest świadczenia opłat rocznych na rzecz właściciela oraz korzystania z nieruchomości gruntowej w sposób określony w umowie o ustanowieniu użytkowania wieczystego.
Do nabycia własności przez zasiedzenie prowadzi upływ określonego ustawą okresu posiadania samoistnego. Ewentualne doliczenie (zgodnie z art. 176 kodeksu cywilnego) może dotyczyć tylko okresów posiadania o takim samym charakterze, czyli okresu posiadania właścicielskiego. Artykuł 176 kodeksu cywilnego nie jest podstawą do doliczania posiadaczowi okresów władania rzeczą w zakresie treści różnych praw mogących powstać przez zasiedzenie.
Oznacza to, że posiadacz nieruchomości posiadający ją jak właściciel nie nie może doliczyć do tego okresu okresu posiadania tej nieruchomości w zakresie prawa użytkowania wieczystego.